Aydın’ın Karacasu ilçesine bağlı Esençay bölgesinde zeytin üreticileri, bu yıl yaşadıkları ekonomik sıkıntıları anlattı. Üreticiler, artan girdi maliyetleri karşısında zeytinin para etmediğini, bazı durumlarda hasat masrafını bile karşılayamadıklarını belirtti. İşçi yevmiyelerinin yükselmesi, mazot, gübre ve ilaç fiyatlarındaki artış nedeniyle üreticilerin bir bölümünün zeytinlerini toplamak yerine ağaçta bırakmayı düşündüğü kaydedildi.

Üreticiler, zeytinin kilogram fiyatının ürünün çeşidine ve kalitesine göre değiştiğini, sofralık zeytinde 20-35 lira aralığında fiyatlarla karşılaşıldığını, yağlık zeytinde ise fiyatların 10 liraya kadar gerilediğini anlattı. Buna karşılık işçilik ve diğer üretim giderlerinin yüksekliğine dikkat çeken üreticiler, tarımsal üretimin sürdürülebilir olmaktan çıktığını dile getirdi.

ŞENLER: “KÖYLÜ AĞACIN BAŞINDAKİ ZEYTİNİ TOPLAMAK İSTEMİYOR”

Zeytin üreticisi Bahri Şenler, bu yıl zeytinin bekledikleri pazarı bulamadığını ve köylünün ekonomik açıdan zor durumda olduğunu belirtti. İşçilik, gübre, ilaçlama ve mazot giderlerinin yükseldiğini kaydeden Şenler, mevcut fiyatlarla üreticinin zeytinini toplamasının dahi güçleştiğini ifade etti.

Zeytinin toplanması halinde elde edilen gelirin ancak işçi parasını karşılayabildiğini belirten Şenler, çiftçilerin borçlarını ödeyemediğini, kredi ve traktör borçlarının biriktiğini söyledi. Üreticinin tarlasına gitmekten bile kaçınır hale geldiğini anlatan Şenler, soruna kısa sürede çözüm bulunmasını istedi.

Şenler, zeytinin çeşidine ve kalitesine göre farklı fiyatlardan satıldığını belirterek, kaba zeytinde kilogram fiyatının yaklaşık 20 lira, bazı çeşitlerde 25-30 lira, kaliteli sofralık zeytinde ise 30-35 lira seviyesinde olduğunu söyledi. Yağlık zeytinde fiyatların daha da düştüğünü kaydeden Şenler, üreticinin bu koşullarda ayakta kalmasının zor olduğunu dile getirdi.

“DÖRT YIL ÖNCE 50 LİRAYA SATTIĞIM ZEYTİN BUGÜN 20-25 LİRA”

Esençay’da yaşayan ve kendisini zeytin üreticisi olarak tanıtan Zeynel Şenler ise 60 yıllık yaşamında böyle bir tabloyla karşılaşmadığını belirtti. Dört yıl önce zeytini ağaçtan geldiği haliyle kilogramı 50 liraya sattığını anlatan Şenler, o dönemde işçi yevmiyesinin 650 lira, mazotun ise 8,5 lira olduğunu söyledi.

Aradan geçen dört yılda mazot fiyatının 100 liraya yaklaştığını, gübre, sulama ve ilaçlama giderlerinin de ciddi oranda arttığını kaydeden Şenler, zeytin fiyatlarının aynı ölçüde yükselmediğini vurguladı. Bugün ortalama zeytin fiyatlarının 20-25 lira civarında kaldığını, yağlık zeytinin ise 10 liraya kadar düştüğünü belirten Şenler, bazı üreticilerin kilogramını 10 liraya sattığı zeytin için 12 lira işçilik ödemek zorunda kaldığını anlattı.

Üreticilerin bir bölümünün bu nedenle hasattan vazgeçtiğini söyleyen Şenler, yağlık zeytinde makine kullanımının maliyetleri bir ölçüde düşürebildiğini, ancak zeytinyağının satış fiyatının da belirsiz olduğunu ifade etti. Zeytin üreticilerinin borçlarını ödemek, çocuklarını evlendirmek, ev yapmak veya traktör kredilerini kapatmak için ürünlerinden gelir elde etmeye çalıştığını belirten Şenler, mevcut fiyatların bu ihtiyaçları karşılamaktan uzak olduğunu kaydetti.

“ZEYTİN ÜRETİCİSİ DE TÜKETİCİ DE KAZANAMIYOR”

Zeytinyağı piyasasındaki fiyat farklılıklarına da dikkat çeken Şenler, asitlik oranı düşük olan bazı yağların 130-140 liraya satıldığını, başka ürünlerde ise fiyatların 200-220 liraya kadar çıktığını belirtti. Bu yıl zeytin rekoltesinin yüksek olmasının fiyatlar üzerinde daha fazla baskı yaratabileceği endişesini taşıdıklarını anlatan Şenler, üreticinin geleceğini öngöremediğini söyledi.

Tarladaki ürün fiyatıyla marketteki satış fiyatı arasındaki farkın da araştırılması gerektiğini belirten Şenler, üreticiden düşük fiyata alınan zeytinin marketlerde 250, 300, hatta 500 liraya kadar çıkan fiyatlarla satılabildiğini ifade etti. Üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını, tüketicinin de yüksek fiyatlar nedeniyle zeytin ve zeytinyağına ulaşmakta zorlandığını kaydeden Şenler, devletin piyasa denetimlerini artırmasını istedi.

Şenler, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının makul seviyelere çekilmesi gerektiğini belirterek, zeytinin daha geniş kesimler tarafından tüketilebilmesi için üretimden satışa kadar uzanan süreçte önlem alınması çağrısında bulundu.

AYDOĞAN: “ZEYTİNİN MALİYETİ 30 LİRAYI GEÇİYOR, SATIŞI 20-25 LİRA”

Denizli’nin Serinhisar ilçesinden zeytin alım satımı yaptığını belirten Hasan Aydoğan da tarımda yaşanan ekonomik sorunların yalnızca zeytinle sınırlı olmadığını söyledi. Karpuz, kavun ve elma gibi ürünlerde de üreticilerin benzer sıkıntılar yaşadığını anlatan Aydoğan, bazı üreticilerin ürünlerini satamadığı için ağaçlarını sökmeye başladığını belirtti.

Zeytinin üretim maliyetinin kilogram başına 30 lirayı geçtiğini, satış fiyatının ise 20-25 lira seviyesinde kaldığını kaydeden Aydoğan, bu şartlarda üreticinin hasat yapmasının güçleştiğini ifade etti. Ürünün bol olduğu dönemlerde fiyatların düştüğünü, kıtlık yaşandığında ise tüketicinin yüksek fiyatlarla karşı karşıya kaldığını belirten Aydoğan, tarımda hem üreticiyi hem de tüketiciyi koruyacak bir sistem kurulması gerektiğini söyledi.

Aydoğan, üreticinin zarar etmesi nedeniyle gelecek yıllarda ağaçlarına bakmaktan vazgeçebileceğini belirterek, tarım sektöründe yaşanan ekonomik sıkıntılara çözüm bulunması çağrısında bulundu.

GİRGİN: “50 LİRAYA MAL EDİYORUM, 15 LİRAYA SATIYORUM”

Zeytin üreticisi Engin Girgin ise üretim maliyetleri ile satış fiyatları arasındaki farkın üreticiyi çıkmaza sürüklediğini söyledi. Kendi hesabına göre zeytinin kilogram maliyetinin 50 lirayı bulduğunu belirten Gergin, ürününü 30 liraya satmak zorunda kaldığını, yağlık olarak ayrılan zeytinde ise fiyatın 10-15 liraya kadar düştüğünü anlattı.

Girgin, işçi giderlerinin de üreticinin yükünü ağırlaştırdığını belirterek, bir işçinin günlük çalışmayla yaklaşık dört-beş kasa zeytin toplayabildiğini söyledi. Günlük işçi ücretinin yaklaşık 2 bin liraya ulaştığını kaydeden Girgin, elde edilen ürünün satışından sağlanan gelirin işçilik giderini dahi karşılamadığını ifade etti.

Çiftçinin yalnızca zeytinde değil, diğer tarımsal ürünlerde de benzer sorunlarla karşı karşıya kaldığını belirten Girgin, üreticinin dayanma gücünün azaldığını dile getirdi.

KESİCİ: “20 LİRALIK ZEYTİNİ 40 LİRAYA MAL EDİYORUZ”

Esençay’dan zeytin üreticisi Veli Kesici de zeytinin kilogramını yaklaşık 20 liraya satabildiklerini, üretim maliyetinin ise 40 liraya ulaştığını belirtti. Üreticinin kendi imkânlarıyla hasat yapmaya çalıştığını anlatan Kesici, bu yıl işçi çalıştırmakta zorlandıklarını söyledi.

Günlük işçi ücretinin yaklaşık 2 bin lira olduğunu kaydeden Kesici, bu maliyet karşısında 20 liralık zeytinin hasadını yaptırmanın mümkün olmadığını ifade etti. Üreticilerin bir bölümünün toplayabildiği zeytini yağlık olarak değerlendirmeye çalıştığını belirten Kesici, ancak bunun da ne ölçüde gelir sağlayacağının belirsiz olduğunu dile getirdi.

Kesici, tarımsal ürünlere yeni pazarlar bulunması ve ihracat olanaklarının geliştirilmesi gerektiğini belirterek, üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi için somut adımlar atılmasını istedi.